ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Για την εφαρμογή του βρετανικού Νόμου περί Εθνικής Ασφάλειας του 2023 (National Security Act 2023) στην Κυπριακή Δημοκρατία και τις επιπτώσεις του στην κρατική κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας
Ο Σύνδεσμος Δημοκρατικών Δικηγόρων Κύπρου εκφράζει τον έντονο προβληματισμό του για τη διαδικασία έκδοσης που εκκρεμεί ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, κατόπιν αιτήματος του Ηνωμένου Βασιλείου για την έκδοση προσώπου βάσει του βρετανικού Νόμου περί Εθνικής Ασφάλειας του 2023 (National Security Act 2023).
Η συγκεκριμένη υπόθεση υπερβαίνει τα στενά όρια μιας συνήθους διαδικασίας έκδοσης. Εγείρει σοβαρά ζητήματα που άπτονται της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, της έκτασης της ποινικής δικαιοδοσίας τρίτου κράτους επί πράξεων που φέρονται να τελέστηκαν εντός του εδάφους της Δημοκρατίας, καθώς και της έκτασης της βρετανικής ποινικής δικαιοδοσίας σε σχέση με τις Κυρίαρχες Βρετανικές Βάσεις και την κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι η επίκληση του βρετανικού Νόμου περί Εθνικής Ασφάλειας του 2023 (National Security Act 2023) αφορά πράξεις που φέρονται να τελέστηκαν εντός της επικράτειας της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία αποτελεί κυρίαρχο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η υπόθεση αναδεικνύει ευρύτερα ζητήματα σχετικά με την έκταση της ποινικής δικαιοδοσίας τρίτου κράτους επί γεγονότων που λαμβάνουν χώρα εντός κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις επιπτώσεις που μια τέτοια προσέγγιση δύναται να έχει στις θεμελιώδεις αρχές της κρατικής κυριαρχίας, της ισότητας των κρατών και του ενωσιακού δικαίου.
Η επίκληση του βρετανικού Νόμου περί Εθνικής Ασφάλειας του 2023 (National Security Act 2023) για γεγονότα που φέρεται να έλαβαν χώρα στην Κύπρο δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς τα όρια της εξωεδαφικής εφαρμογής της βρετανικής ποινικής νομοθεσίας και τις συνέπειες που ενδέχεται να έχει η αποδοχή μιας τόσο διευρυμένης προσέγγισης.
Εάν η πρακτική αυτή γίνει αποδεκτή χωρίς αυστηρό δικαστικό έλεγχο, δημιουργείται ένα ιδιαίτερα σημαντικό προηγούμενο. Αύριο, η εφαρμογή εξωεδαφικής ποινικής δικαιοδοσίας δεν θα αφορά μόνο στρατιωτικές εγκαταστάσεις, αλλά ενδέχεται να επεκταθεί και σε άλλες περιπτώσεις όπου τρίτα κράτη θα αξιώνουν την άσκηση ποινικής εξουσίας για γεγονότα που έλαβαν χώρα στην Κυπριακή Δημοκρατία. Πρόκειται, συνεπώς, για ζήτημα που αφορά την ίδια την κρατική κυριαρχία, την ισότητα των κρατών και την προστασία του κράτους δικαίου.
Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι κυρίαρχο και ανεξάρτητο κράτος, καθώς και κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η συνεργασία στον τομέα της ποινικής δικαιοσύνης και των εκδόσεων αποτελεί θεμελιώδη αρχή του διεθνούς δικαίου, πλην όμως δεν μπορεί να οδηγεί σε αποδυνάμωση της κυριαρχίας του κράτους ούτε σε ανεξέλεγκτη επέκταση της δικαιοδοσίας τρίτων χωρών επί γεγονότων που λαμβάνουν χώρα στο κυπριακό έδαφος.
Ο Σύνδεσμος υπενθυμίζει ότι το καθεστώς των Κυρίαρχων Βρετανικών Βάσεων ρυθμίζεται από ειδικές διεθνείς συμφωνίες, οι οποίες δεν μπορούν να ερμηνεύονται κατά τρόπο που να μεταβάλλουν ή να περιορίζουν την κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας πέραν όσων ρητώς προβλέπονται.
Παράλληλα, θεωρούμε ότι η παρούσα υπόθεση αναδεικνύει την ανάγκη για ιδιαίτερα αυστηρό δικαστικό έλεγχο κάθε αιτήματος έκδοσης που βασίζεται σε νομοθεσία με ευρεία εξωεδαφική εφαρμογή, ιδίως όταν τίθενται ζητήματα θεμελιωδών δικαιωμάτων, κρατικής κυριαρχίας, ευρωπαϊκού δικαίου και συνταγματικής τάξης.
Η διαφύλαξη της κρατικής κυριαρχίας, της συνταγματικής τάξης και της θέσης της Κυπριακής Δημοκρατίας ως κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί ύψιστη θεσμική υποχρέωση, η οποία πρέπει να συνεκτιμάται σε κάθε διαδικασία διεθνούς δικαστικής συνεργασίας.
Ο Σύνδεσμος Δημοκρατικών Δικηγόρων Κύπρου θα παρακολουθεί στενά την εξέλιξη της υπόθεσης και καλεί την Πολιτεία, τη Νομική Υπηρεσία και τα Δικαστήρια να προσεγγίσουν το ζήτημα με τη δέουσα προσοχή, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο τις διεθνείς υποχρεώσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά και την υποχρέωση διαφύλαξης της κυριαρχίας, της ανεξαρτησίας, της συνταγματικής τάξης και της θέσης της ως κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΩΝ ΔΙΚΗΓΟΡΩΝ ΚΥΠΡΟΥ